دانشمندان در یک پیشرفت مهم در زمینه زیستپزشکی، دارویی را توسعه دادهاند که میتواند طول عمر برخی حیوانات را تا ۲۵ درصد افزایش دهد. این دارو که به نام ۹۹۱ شناخته میشود، نشان داده است که میتواند زندگی مخمر، کرمها و مگسها را به طرز قابل توجهی طولانیتر کند.
عملکرد داروی ۹۹۱ و پروتئین AMPK
این دارو با تحریک پروتئین AMPK عمل میکند که به عنوان "حالت صرفهجویی انرژی" بدن شناخته میشود. این پروتئین به سلولها کمک میکند تا در دوران استرس، ورزش یا روزهداری انرژی را ذخیره و تولید کنند. دانشمندان مدتهاست که به این مکانیسم بقا مشکوک بودهاند و حالا با کشف اثرات مثبت این دارو بر روی سه گونه متفاوت، امیدها برای مشاهده نتایج مشابه در پستانداران و شاید حتی انسانها افزایش یافته است.
بیشتر بخوانید: چرا پدیکور میتواند شما را با مشکلات دردناک پا مواجه کند
پروفسور فیلیپه کابرئیرو از شورای تحقیقات پزشکی بریتانیا (MRC) میگوید: "این حوزه هنوز فاصله زیادی تا آزمایشهای بالینی ضد پیری در انسانها دارد، زیرا پیری به طور فنی به عنوان یک بیماری طبقهبندی نمیشود. با این حال، بهبود سلامت در سنین بالا میتواند از منظر اجتماعی و بهداشتی بسیار مفید باشد، چرا که پیری یکی از عوامل خطرناک اصلی برای بسیاری از بیماریها مانند بیماری قلبی، دیابت، سرطان و زوال عقل است."
پیشرفتها و چالشها در تحقیقات
نتایج این مطالعه نشان میدهد که داروی تجربی ۹۹۱ میتواند طول عمر مخمر، کرمها و مگسها را تا ۲۵ درصد افزایش دهد. پروتئین AMPK به عنوان "عقربه سوخت بدن" توصیف میشود زیرا به طور مداوم مقدار انرژی موجود در سلولها را زیر نظر دارد. وقتی که سطح انرژی شروع به کاهش میکند، AMPK به عنوان یک کلید بیولوژیکی عمل کرده و فرآیندهایی که انرژی زیادی مصرف میکنند را متوقف میکند و مکانیزمهایی که سوخت بیشتری تولید میکنند را فعال میسازد.
این پروتئین به طور طبیعی توسط فعالیتهایی مانند ورزش و روزهداری فعال میشود و به سلولها کمک میکند تا در شرایط محدودیت منابع سازگار شوند. علاقه دانشمندان به AMPK به دلیل تأثیر آن بر بسیاری از فرآیندهای بیولوژیکی مرتبط با پیری، از جمله متابولیسم، التهاب و ترمیم سلولی، افزایش یافته است.
چندین داروی محبوب، از جمله داروی دیابت متفورمین، بهطور شناختهشدهای AMPK را فعال میکنند، که این موضوع علاقه به استفاده از این مسیر برای بهبود سلامت در سنین بالا را تقویت کرده است. با این حال، بسیاری از این داروها به طور غیرمستقیم عمل میکنند و این موضوع تأیید و تفسیر نتایج بیولوژیکی در آزمایشگاه و کلینیک را دشوارتر میسازد.
برای غلبه بر این مشکل، تیم تحقیقاتی از داروی ۹۹۱ برای هدف قرار دادن مستقیم AMPK در مخمر، کرمهای نماتود و مگسهای میوه استفاده کردهاند. آنها این موجودات را بهطور خاص به دلیل طول عمر نسبتاً کوتاه آنها انتخاب کردهاند. دکتر هلنا کُکِمه، که رهبری گروه متابولیسم Redox در MRC را بر عهده دارد، میگوید: "اینکه میتوانیم طول عمر را در مخمر، کرمها و مگسها افزایش دهیم بسیار هیجانانگیز است."
اکنون، با نشان دادن مزایای واضح طول عمر در این موجودات، دانشمندان در تلاش هستند تا ببینند آیا میتوانند همان اثرات را در موشها نیز تکرار کنند. آنها بر این باورند که این داروها میتوانند روزی بهطور گستردهتری در پزشکی مورد استفاده قرار گیرند، زیرا فعالکنندههای مستقیم AMPK در آزمایشها برای شرایط متابولیک نشان دادهاند که دارای پروفایل ایمنی خوبی هستند.
این مطالعه که در مجله Aging Cell منتشر شده است، عمدتاً با تأمین مالی عمومی از MRC، بخشی از UKRI، انجام شده و شامل همکاریهای علمی از دانشگاه کوئین ماری لندن، مؤسسه فرانسیس کریک و دانشگاه لیون نیز بوده است.
بیشتر بخوانید: دکتر راج آرورا: چرا باید مشکلات نعوظ را جدی بگیرید · دکتر مارتین اسکیر: دلایل افتادگی چسبهای HRT و بازگشت علائم یائسگی
