داچیا شیپیلووا، کارمند ۲۸ سالهٔ مؤسسهٔ تحقیقات ضد طاعون ایرکوتسک در سیبری، در تاریخ ۲ اکتبر بر اثر آنچه مقامات روسی آن را ذات‌الریهٔ ناشناخته توصیف کرده‌اند، جان باخت. این حادثه باعث بروز نگرانی‌های جدی در میان کارشناسان بیولوژی و بهداشت عمومی شده و پرسش‌هایی دربارهٔ فعالیت‌های بیولوژیکی در این مؤسسه و ارتباط آن با برنامه‌های تسلیحات بیولوژیکی دوران شوروی ایجاد کرده است.
جزئیات مرگ ناگهانی و واکنش‌ها
مقامات روسی اعلام کرده‌اند که نزدیک به ۲۰۰ نفر از افرادی که با شیپیلووا در تماس بوده‌اند، تحت نظارت پزشکی قرار گرفته و آزمایش‌های لازم روی آن‌ها انجام شده است. با این حال، آن‌ها به سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده‌اند که هیچ موردی از طاعون در ایرکوتسک ثبت نشده است. در حالی که شیپیلووا در اواخر سپتامبر به کارکنان پزشکی گفته بود که به طور تصادفی یک لولهٔ آزمایش حاوی باکتری زنده را شکسته است، مرگ او توجه کارشناسان بهداشت را به خود جلب کرده است.
بیشتر بخوانید: کریستین مک‌گینس در گالا بنیاد Pink Ribbon با لباس مینی‌دریس درخشان حضوری پررنگ داشت
تاریخچه برنامه‌های تسلیحاتی بیولوژیکی شوروی
سابقهٔ این موضوع به دهه‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ برمی‌گردد، زمانی که مقامات شوروی به ساخت و انباشت تسلیحات بیولوژیکی اعتراف کردند در حالی که به‌طور عمومی وجود آن‌ها را رد می‌کردند. در گزارشی که به میخائیل گورباچف، رهبر وقت شوروی، ارسال شده، به توسعه و تولید تسلیحات بیولوژیکی اشاره شده و گفته شده است که این برنامه‌ها تا سال ۱۹۸۹ ادامه داشته است. این گزارش تأکید می‌کند که سازمان‌های شوروی تا سال ۱۹۸۵، ۱۲ فرمولاسیون و روش‌های استفاده از این تسلیحات را توسعه داده بودند.
نخستین وزیر دفاع شوروی، دیمیتری یازوف، در یادداشتی به مقامات خواسته بود تا اطلاعاتی دربارهٔ ذخایر قبلی تسلیحات بیولوژیکی را به دلیل تناقض با ادعاهای عمومی مسکو، از بین ببرند. این رویدادها نشان می‌دهد که مقامات شوروی در تلاش بودند تا از افشای اطلاعاتی که می‌توانست به سؤالات جدی دربارهٔ انطباق مسکو با کنوانسیون تسلیحات بیولوژیکی منجر شود، جلوگیری کنند.
نگرانی‌های جهانی و اقدامات پیشگیرانه
مرگ شیپیلووا و واکنش‌های مقامات روسی به آن، سؤالات جدیدی را دربارهٔ فعالیت‌های بیولوژیکی دیگر مؤسسهٔ تحقیقات ضد طاعون ایرکوتسک به وجود آورده است. کارشناسان می‌گویند که ممکن است این مؤسسه در حال بررسی پاتوژن‌هایی باشد که هنوز به‌طور عمومی شناسایی نشده‌اند. با این حال، هیچ شواهدی وجود ندارد که این حادثه را به یک تسلیح بیولوژیکی مرتبط کند.
به گفتهٔ آمش آدالجا، پژوهشگر ارشد مرکز امنیت بهداشت جان هاپکینز، «فقط به این دلیل که طاعون در این مؤسسه وجود دارد، به این معنا نیست که تنها بر روی آن کار می‌کنند. آن‌ها بر روی عوامل بیولوژیکی مختلف دیگری نیز کار می‌کنند.» این اظهارات نشان‌دهندهٔ نگرانی‌های عمیق‌تر دربارهٔ فعالیت‌های بیولوژیکی در روسیه و تاریخچهٔ پنهان این کشور در زمینهٔ تسلیحات بیولوژیکی است.
بیشتر بخوانید: دکتر جاستین هکستال: علائم هشداردهنده سرطان پوست را بشناسید · تحقیق جدید: موهای تیره جذاب‌تر و سالم‌تر به نظر می‌رسند
