حفره اوزون در قطب جنوب به تازگی به طرز قابل توجهی گشایش یافته و پیشبینی میشود که این روند ادامه پیدا کند. دانشمندان مرکز نظارت بر جو کوپرنیکوس (CAMS) با بررسیهای اخیر خود، از افزایش شدید این حفره در نیمه اول سپتامبر خبر دادهاند.
رشد ناگهانی حفره اوزون
در ماه اوت، این حفره بهطور معمولی در حال گسترش بود و مساحتی بهمعنای حدود ۱۵ میلیون کیلومتر مربع را پوشش میداد. با این حال، در دوازدهم سپتامبر، مساحت حفره به ۲۵ میلیون کیلومتر مربع رسید که تقریباً ۵ میلیون کیلومتر مربع بیشتر از میانگین این دوره است. این افزایش سریع، نشاندهندهی تأثیرات پیچیدهی وضعیت جوی و فعالیتهای انسانی بر روی لایه اوزون است.
بیشتر بخوانید: چالشهای چرم گیاهی: آیا واقعاً به پایداری کمک میکند؟
تأثیر تغییرات جوی بر حفره اوزون
لورنس رویل، مدیر مرکز CAMS، تأکید کرد که این یافتهها بر اهمیت نظارت بر تعاملات پیچیده بین اختلالات انسانی و عوامل طبیعی تأکید میکند. لایه اوزون با جذب بخش زیادی از تابشهای فرابنفش خورشید، از زندگی روی زمین محافظت میکند. در سالهای اخیر، انتشار گازهای گلخانهای و مواد شیمیایی نظیر CFCها باعث تضعیف این لایه شده که تأثیر آن بیشتر در قطب جنوب مشاهده میشود.
در دهه ۱۹۷۰، حفره اوزون به رکورد ۲۹.۶ میلیون کیلومتر مربع رسید و از آن زمان تا کنون، حفرههای کوچکتر و کوتاهمدتتری گزارش شده است که بهبود وضعیت لایه اوزون را نشان میدهد. این در حالی است که تحلیلهای اخیر نشان میدهد که این حفره در اوت بهطور معمول در حال گسترش بود، اما با کاهش ناگهانی دما در اوایل سپتامبر، گشایش آن تشدید شده است.
دماهای پایین امکان تشکیل ابرهای استراتوسفری قطبی را فراهم میکند که در فعال کردن فرآیندهای شیمیایی از بین بردن اوزون نقش دارند. رویل افزود: "توسعه حفره اوزون در قطب جنوب میتواند از سال به سال متفاوت باشد، بسته به عوامل جوی و شیمیایی مختلف."
اخبار اخیر از CAMS همچنین نشان میدهد که اوت ۲۰۲۳ گرمترین ماه ثبت شده در تاریخ بوده است. با دمای متوسط ۱۶.۹۶ درجه سانتیگراد، اوت ۲۰۲۳ رکورد قبلی را که متعلق به ژوئیه ۲۰۲۳ بود، شکست. این تغییرات نشاندهندهی تأثیرات عمیق تغییرات اقلیمی بر جو و اقیانوسها است.
لایه اوزون که از سه اتم اکسیژن تشکیل شده است، در ارتفاعاتی بین ۷ تا ۲۵ مایلی از سطح زمین قرار دارد و بهعنوان یک محافظ طبیعی در برابر تابشهای مضر فرابنفش عمل میکند. در سطح زمین، اوزون میتواند به دلیل واکنشهای فتوشیمیایی با آلودگیهای ناشی از وسایل نقلیه و دیگر منابع ایجاد شود که منجر به تشکیل دودهای مضر میشود.
با اینکه شرایط جوی در دو سال گذشته به کاهش تضعیف اوزون کمک کرده است، اما مساحت فعلی حفره اوزون هنوز نسبت به دهه ۱۹۸۰ بسیار بزرگتر است. این نشاندهندهی این است که سطوح مواد شیمیایی تخریبکننده اوزون همچنان بالاست.
بیشتر بخوانید: دردسرهای واکسیناسیون بدمجوزها در برابر سل: آیا شواهد کافی داریم؟ · سارا هیکی و تیمش: تلاش برای نجات باتلاقهای باستانی در جزیرهٔ من
