در یک تصمیم جنجالی که میتواند تبعات گستردهای برای حقوق بشر و محیط زیست به همراه داشته باشد، دادگاه تجدیدنظر ایالات متحده اعلام کرد که قانون اساسی این کشور هیچ حقی برای دسترسی به آب پاک تضمین نمیکند. این حکم در روز جمعه توسط دادگاه پنجم تجدیدنظر صادر شد و به دنبال رد شکایت گروهی از ساکنان جکسون، میسیسیپی، بود که ادعا کرده بودند آلودگی آب آشامیدنی آنها حق قانونیشان را نقض کرده است.
حکمی که همه را حیرتزده کرد
شکایت مطرح شده در سال ۲۰۲۲، به مشکلات جدی آب در این شهر اشاره داشت که ساکنان آن به دلیل آلودگیهای شدید، مجبور به استفاده از آبهای ناسالم بودند. این شکایت به نوعی نمادین از بحرانهای آب در آمریکا به شمار میرود، بهویژه در مناطقی که زیرساختهای مناسب ندارند و ساکنان آن به خدمات عمومی دسترسی کافی ندارند.
در حالی که بسیاری از کارشناسان و فعالان محیط زیست انتظار داشتند که دادگاه به حقوق بشر و دسترسی به منابع پایهای مانند آب توجه کند، این تصمیم نشاندهندهٔ رویکردی کاملاً متفاوت است. دادگاه با استناد به عدم وجود یک بند صریح در قانون اساسی، حکم به عدم وجود حق دسترسی به آب پاک داد.
عواقب اجتماعی و محیط زیستی
این تصمیم میتواند عواقب جدی برای ساکنان مناطق آسیبدیده داشته باشد و به نوعی به نادیدهگرفتن حقوق انسانی در دسترسی به آب پاک دامن بزند. در دنیایی که بحرانهای آب و آلودگی به یکی از چالشهای اصلی جوامع تبدیل شده، این نوع احکام میتواند اعتماد به سیستم قضایی را تضعیف کند و حتی به افزایش نارضایتی اجتماعی منجر شود.
با توجه به این حکم، اکنون سوالات جدی در مورد مسئولیت دولتها و نهادهای مربوطه در تأمین آب پاک و ایمن برای همه شهروندان به وجود آمده است. آیا این حکم میتواند به یک الگوی جدید در تصمیمگیریهای قضایی در مورد منابع طبیعی و حقوق بشر تبدیل شود؟
