آتش فشان «دهان جهنم» (Masaya) در نیکاراگوئه به زودی ممکن است فعال شود، چرا که دانشمندان از شواهدی مبنی بر پر شدن دو محفظه ماگما در زیر این آتش فشان خبر داده‌اند. این آتش فشان در فاصلهٔ ۲۰ کیلومتری از پایتخت نیکاراگوئه، ماناگوآ، قرار دارد که جمعیتی دو میلیون نفری را در خود جای داده است.
تهدید همیشگی آتش فشان
هر ساله هزاران گردشگر برای دیدن دهانهٔ پر از گدازهٔ آتش فشان «دهان جهنم» به این منطقه سفر می‌کنند. این موضوع خطر فوران این آتش فشان را به یک نگرانی دائمی تبدیل کرده است. مطالعه‌ای جدید که به تازگی منتشر شده، نشانه‌های نگران‌کننده‌ای از فعالیت در زیر سطح زمین را شناسایی کرده است. هرچند که این مطالعه خطرات فوری را شناسایی نکرده است، اما نشان می‌دهد که سیستم «لوله‌کشی» ماگما در این آتش فشان پیچیده‌تر از آن چیزی است که قبلاً تصور می‌شد.
بیشتر بخوانید: ادامه گرمای بی‌سابقه در بریتانیا با پیش‌بینی دماهای ۲۶ درجه‌ای
تحلیل رفتار آتش فشان
لیزی جانسون، نویسندهٔ اصلی این تحقیق از دانشگاه پن استیت، بر اهمیت درک کامل فعالیت‌های آتش فشانی و خطرات مرتبط با آن تأکید کرده است. او می‌گوید: "داشتن درک عمیق از فعالیت‌های آتش فشانی ماسایا و خطرات مرتبط، حیاتی است." آتش فشان «دهان جهنم» به دلیل ساختار پیچیده‌اش که شامل دهانه‌های تو در تو و حفره‌های ایجاد شده توسط محفظه‌های خالی ماگماست، به سختی قابل تجزیه و تحلیل است.
این پیچیدگی، فهم نشانه‌های ظریف که ممکن است نشان‌دهندهٔ فوران قریب‌الوقوع باشد را دشوار می‌سازد و این خود یک خطر جدی برای جاذبهٔ گردشگری نزدیک به شهر است. جانسون می‌گوید: "اگرچه ماسایا آخرین بار در سال ۱۷۷۲ یک جریان گدازهٔ عمده تولید کرده است، اما گازهای دی‌اکسید گوگرد که به طور مداوم از آن خارج می‌شود، می‌تواند خطرناک باشد."
در ۵۰ سال گذشته، آتش فشان چندین انفجار داشته است که هرچند منجر به آسیب‌های جانی نشده، اما محققان نمی‌خواهند در این زمینه ریسک کنند.
در این مطالعه جدید که در نشریهٔ Geophysical Research Letters منتشر شده، محققان به داده‌های جمع‌آوری‌شده توسط ماهوارهٔ Sentinel-۱ پرداخته‌اند. این ماهواره هر ۱۲ روز یک بار بر فراز محل عبور می‌کند و تصویری دقیق از نحوهٔ بالا و پایین رفتن زمین به دلیل حرکت ماگما زیر سطح ایجاد می‌کند.
جانسون اضافه می‌کند: "زمانی که زمین پایین می‌رود، این نشان می‌دهد که احتمالاً ماگما از آتش فشان تخلیه می‌شود، اما هنگامی که زمین دوباره بالا می‌آید، این می‌تواند به معنای ورود ماگما جدید باشد." بین سال‌های ۲۰۱۸ تا نیمهٔ ۲۰۲۲، محققان مشاهده کردند که منطقهٔ اطراف مخزن مرکزی ماسایا به اندازهٔ ۳ سانتی‌متر پایین رفته است. این نشان می‌دهد که بخشی از ماگما از مخزن زیر سطح حرکت کرده و باعث انقباض شده است.
با این حال، از سال ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴، زمین دوباره شروع به بالا آمدن کرده که نشان می‌دهد مخزن دوباره در حال پر شدن با ماگماست. به طور جالب توجهی، منطقهٔ مستقیماً اطراف دهانهٔ سانتیاگو و دریاچهٔ گدازه در طول شش سال گذشته به طور مداوم پایین رفته است. محققان بر این باورند که این ممکن است به معنای وجود یک مخزن دوم و کم‌عمق در عمق ۲۰۰ متری زیر سطح باشد که نیز فعال است. جانسون می‌افزاید: "این نشان می‌دهد که سیستم لوله‌کشی پیچیده‌تر است و ممکن است به دلیل کاهش ماگما در یک مخزن کم‌عمق‌تر باشد."
محققان امیدوارند که در آینده با استفاده از اندازه‌گیری‌های مستمر، تصویر بهتری از رفتار آتش فشان ایجاد کرده و پیش‌بینی‌های مربوط به فوران را بهبود بخشند. یانگ چول کیم، همکار این تحقیق از دانشگاه پن استیت، می‌گوید: "نظارت مداوم به ما اجازه می‌دهد تا فعالیت‌های پایه را درک کرده و تشخیص دهیم که آیا تغییراتی در حال رخ دادن است یا خیر. اینگونه اگر نیاز به هشدار به مردم باشد، می‌توانیم به موقع این کار را انجام دهیم."
بیشتر بخوانید: کاهش ۴۸ درصدی ذخایر ماهی کاد در بریتانیا؛ خطر برای صنعت ماهی و چیپس · مرگ مرد بریتانیایی و مصدومیت زن در حادثه پاراگلایدینگ در مالت
